Làm mới Phải nói cho dân hiểu, dân mới yên tâm

Từ cách né báo chí kể trên, mới thấy điều lý giải của Thứ trưởng Bộ thông báo - Truyền thông Đỗ Quý Doãn về nguyên nhân sửa đổi Quy chế trong một hội nghị khai triển Quyết định 25 kể trên là khá chí lý. Đó là việc né tránh phát ngôn của cơ quan hành chính nhà nước và thực trạng các trang mạng đang nổi lên hiện nay. Trong một "thế giới phẳng” khi mà mọi tin cẩn có thể lan truyền với tốc độ chóng mặt bằng một cú nhấp chuột và ngay tức thì có tới cả triệu hay cả chục triệu đứa ở khắp mọi nơi có thể tiếp cận thông báo một cách chóng vánh thì rõ ràng việc công khai và sáng tỏ thông tin bằng con đường chính thống là rất cần thiết. Cũng cho nên mà báo chí và từng lớp cần có "người phát ngôn’ để có thể tiếp cận tin đầu nguồn và thông báo chính xác trở lại tới bạn đọc, công chúng và quan yếu hơn là để "đấu” lại những kiểu thông báo chụp giật, mang màu sắc công kích thậm chí còn là tin thất thiệt tạo ra những hoang mang không đáng có trong dư luận xã hội. Và, Quy chế mới đã ra đời, mang theo sự cởi mở và một cơ chế khá thông thoáng giúp cho báo chí tiếp cận nguồn tin qua việc mở mang hơn đối tượng được quyền phát ngôn, cách thức phát ngôn cũng như nêu rõ quyền, nghĩa vụ của cơ quan hành chính nhà nước cũng như quyền và bổn phận của người phát ngôn trong việc cung cấp thông tin cho báo chí. Đây được xem là những hướng mở khôn xiết thuận tiện đối với sự tác nghiệp của báo chí. Cũng bàn về vấn đề vì sao lại sửa Quy chế, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn đã không ngần ngại khi khẳng định, quá trình thực hành Quy chế cũ đã cho thấy những bất cập như cung cấp thông báo "nguội”, thông báo sai lệch khiến cho báo chí không đáp ứng được nhu cầu thông tin cho người dân và đó cũng là lý do vì sao lâu nay có tình trạng nhiễu thông tin. Từ đó, ông Doãn đặt vấn đề là nếu báo chí chính thống thông báo không kịp thời hoặc cơ quan hành chính nhà nước cung cấp thông báo cho báo chí không kịp thời thì các loại thông tin khác có thể sẽ là những loại thông tin điều chỉnh các vấn đề trong từng lớp. Đây có nhẽ mới là điều hiểm nguy nhất của việc từ chối bắt tay với báo chí chính thống. Đây cũng là lúc cả cơ quan nhà nước và báo chí đã để "hở sườn” và tạo miếng mồi béo bở cho mạng tầng lớp thả giàn khai khẩn và gây nên những hoang mang không đáng có. Bài học này đã có nhiều trong thực tại đời sống và sự phát triển internet của Việt Nam những năm qua. Nhưng, để thực hiện tốt Quy chế mà Chính phủ mới ban hành cách nay gần hai tháng có một sực quan trọng nhất trong đó đang rất cần được khơi thông về mặt tư duy- đó là quan niệm về cung cấp thông báo cho báo chí của người đứng đầu cơ quan, tổ chức và kể cả người giữ trọng trách phát ngôn. Bởi, một khi vẫn còn cái tư duy ngại tiếp xúc với báo giới thì sẽ rất khó để có một cách tiếp cận đúng và chính xác với những gì nhà báo cần biết, cần thông báo tới bạn đọc. Đã gần hai tháng tính từ khi Quy chế ra đời, nhưng tuồng như với nhiều bộ, ngành, địa phương độ thẩm thấu của Quy chế này xem ra vẫn ở mức nhỏ giọt. Người ta vẫn thấy ở đâu đó câu trả lời, chờ kết luận rốt cục thông tin trẻ em tử vong do tiêm vaccine; hay sự mỏi mòn chờ câu trả lời cho câu hỏi: Đường đi nào cho thủy sản nhập lậu? Quy chế đã quy định rõ quyền từ chối phát ngôn của người phát ngôn. Vấn đề ở chỗ, trong lúc chúng ta đang chờ thì đã có thể bị "đánh úp” bằng những thông tin có khi chỉ từ một mẩu bình luận của ai đó đăng trên nhật ký mở (blog) của họ.- Thứ thông tin có thể mang lại những ảnh hưởng xấu tới sự ổn định từng lớp. Từ những gì đang diễn ra trong đời sống báo chí nói riêng và đời sống xã hội nói chung có thể thấy đang rất cần cái bắt tay thân thiện, bắt tay cộng tác giữa cơ quan quốc gia với báo chí để cùng nhau làm trong sạch hơn môi trường thông tin có lúc, có nơi đang có thể hiện bị làm nhiễu hay cường điệu. Muốn thế, không thể khác được báo chí và tầng lớp rất cần sự cởi mở từ phía các cơ quan, tổ chức của nhà nước và xin hãy sử dụng quyền từ khước được quy định trong Quy chế một cách chính xác, trong những trường hợp thực thụ cần thiết mà thôi. Bởi, dù có thông báo nhiều đến đâu nhưng phàm đã là vấn đề từng lớp quan tâm thì hãy đừng sợ thừa mà chỉ sợ nhất là thông tin rồi nhưng chưa thấu suốt và từng lớp, người dân vẫn chưa thể hiểu thấu. Hoàng Mai