Chông chênh Đông Á sau Brunei

 Sự quan hoài của Mỹ đối với châu Á không chỉ dừng lại ở mức biểu tượng... 

Bộ trưởng Ngoại giao Phạm rạng đông đồng chủ trì hội nghị ASEAN – EU, một trong những hội nghị ASEAN+1 trong phạm vi AMM46.Ảnh: báo ĐN Mất gần tuần lễ về các vấn đề an ninh “cốt lõi”: từ chính trị, kinh tế đến truyền thống, an ninh hàng hải và an ninh phi truyền thống. Trước thời khắc ấy là loạt thượng đỉnh Việt – Trung, Trung – Hàn và các công nhận chính thức về những bộ đôi “đối tác chiến lược” Việt – Thái, Việt – Indo… Những viếng thăm liên tiếp liên hệ tới ngoại giao quốc phòng Việt – Mỹ cũng không nằm ngoài “ống kính” của giới quan sát. tất thảy, cho dù tình cờ hay xếp đặt trước, càng làm nườm nượp thêm cái không/thời gian song/đa phương, vốn đã đậm đặc tương tác nơi đầu cầu nóng bỏng này của thế giới. Ngày 2.7, theo Reuters, chưng các quan ngại rằng Mỹ có thể lại sẽ “lơ là” châu Á, ngoại trưởng Kerry cho biết, sắp tới ông đang có kế hoạch đi thăm Indonesia và Việt Nam. Ông Kerry thanh minh hoàn toàn tin tưởng.# vào chính sách “chuyển trục” sang châu Á của Tổng thống Obama. Một quan chức Mỹ cao cấp khác (giấu tên) nhấn các nước châu Á có hồ nghi về sự liên hệ của Mỹ trong khu vực. Tuy nhiên, theo nhân vật này, sự quan hoài của Mỹ giờ đây đi vào bản chất, chứ không chỉ dừng lại ở mức biểu tượng. chứng cứ là vừa qua, Tổng thống Obama đã nghênh tiếp nhiều vị lãnh đạo châu Á như thủ tướng Nhật Bản, Singapore, tổng thống Hàn Quốc, Myanmar, quốc vương Brunei. Trong các cuộc họp tuần qua, các nhà lãnh đạo đạt được nhận thức chung về đề tài phi hạt nhân hóa. Ngoại trưởng John Kerry nói Mỹ, Trung Quốc, Nhật và Hàn Quốc hoàn toàn tán đồng cho rằng, Bắc Triều Tiên cần phải phi hạt nhân hóa. Ông Kerry tuyên bố: “Khu vực tốt đẹp hơn khi phi hạt nhân hóa và khả năng thường ngày hóa quan hệ, không chỉ giữa hai miền Triều Tiên, hoặc giữa Trung Quốc với Bắc Triều Tiên, mà còn giữa Mỹ và Bắc Triều Tiên và phần còn lại của thế giới sẽ phụ thuộc việc thực thi một loạt các bước đi nhằm phi hạt nhân hóa”. Ngoại trưởng Yun Byung-se nói sức ép quốc tế buộc Bắc Triều Tiên phải đổi thay sách lược làm suy yếu trận mạc hợp nhất giữa Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Nga và Hoa Kỳ. Bình Nhưỡng đã đề xuất tái phát động các cuộc thương thảo đã bị đình trệ mà trước 2008 vẫn mang lại cho sơn hà nghèo túng nguồn trợ giúp lương thực và năng lượng, để đổi lại việc ngừng chương trình hạt nhân của nước này. Trong các cuộc đàm đạo với ngoại trưởng Trung Quốc, ông Kerry cho biết họ đã đàm đạo về trường hợp của cựu chuyên gia tình báo Hoa Kỳ Edward Snowden. Trước đó, ông Kerry đã nói về các “hậu quả” đối với Trung Quốc và Nga, khi giúp Snowden lánh né công lý của Hoa Kỳ. Nay ông Kerry nói các mối quan ngại đó phải được thăng bằng với sự hiệp tác về các vấn đề khác, trong đó có các tranh chấp về vùng biển trên Biển Đông. “Tấp rác dưới thảm” Trong cuộc gặp các đồng nhiệm ASEAN tại Brunei, ngoại trưởng John Kerry kêu gọi làm dịu tình hình tại Biển Đông. Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi rất quan hoài đến cách thức đề cập xử lý các tranh chấp tại Biển Đông và xử sự của các bên liên hệ, với nhân cách là một nhà nước ở thăng bình Dương và là cường quốc trong khu vực này, Hoa Kỳ có lợi. nhà nước trong việc duy trì hòa bình và an ninh, quý trọng pháp luật quốc tế, thảo luận thương nghiệp không bị ngăn trở và tự do hàng hải tại Biển Đông”. Lãnh đạo ngành ngoại giao Mỹ thanh minh hy vọng các nước liên hệ xây dựng được bộ lệ luật xử sự ở Biển Đông – COC nhằm làm dịu tình hình. Về phần mình, trong một tuyên bố chung với mười nước Asean hôm 30.6, Trung Quốc nói họ đồng ý tổ chức “các tư vấn chính thức” quanh yêu cầu về bộ COC, dự định cuộc họp sẽ diễn ra tại Trung Quốc trong tháng 9 tới đây. TS Ian Storey, một nhà nghiên cứu tại viện Nghiên cứu Đông Nam Á ở Singapore, nói các cuộc họp là dấu hiệu Trung Quốc sẵn sàng nói về bộ COC với ASEAN. Nhưng ông không đánh giá cao bước tiến này. Vì theo nhà nghiên cứu chuyên sâu về ASEAN, “do Trung Quốc rõ ràng không thắm thiết gì bộ COC hiệu quả và chính thức, các nhân viên Trung Quốc có thể sẽ kéo dài cuộc họp càng lâu càng tốt”. có nhẽ các nhà báo cần sáng tác ra một diễn ngôn mới, “sweep under the carpet” để đánh giá cách xử lý công việc của các nhà lãnh đạo từ ASEAN và mười nước đối tác đối với các vấn đề khu vực/toàn cầu. Dịch nôm na ra tiếng Việt, đó là cách “đuổi bò qua rào”, hay còn gọi là “tát nước sang ao”. Không phải các vị không có ý thức nghĩa vụ cao, nhưng rõ ràng không ai đợi chờ những vấn đề “cốt lõi” liên hệ đến an ninh và phát triển của Cộng đồng ASEAN, đến mối liên quan giữa ASEAN với mười đối tác sẽ được giải quyết trong các cuộc họp thường niên như AMM46, hay ARF. Hầu như thường có vấn đề nào có đột phá, và Đông Á vẫn đối mặt với một ngày mai khá cập kênh! đèn biển